نکات طلایی در مورد تغذیه کودکان

درسنین 6 تا 12 سالگی ,به وزن کودک در هر سال به طور متوسط 3 تا5/3 کیلو گرم و به قد آنها 6 سانتی متر اضافه می شودرشد کودکان در این دوران آهسته است و از طرفی دائمی نیست بلکه به صورت جهش های رشدی که معمولا" به طور متوسط 8 هفته طول می کشدرخ میدهد.در تمام این دوران تنها 2 تا3 سانتی متر به اندازه دور سر کودک اضافه می شود.که نشان می دهد برخلاف سالهای قبل رشد مغز کند و آهسته است.سلولهای مغز کودکان در سن 7 سالگی از نطر ساختمانی تکامل یافته است در این سنین قسمت وسط و تحتانی  صورت به تدریج رشد می کند . با پیدایش اولین دندان آسیا در سن 6 سالگی  واز دست دادن دندانهای شیری به نسبت 4 عدد در هر سال دندانهای همیشگی جایگزین دندانهای شیری می گردد

    در سنین 6 تا 12 سالگی قدرت عضلانی  واستقامت وهماهنگی عضلات افزایش می یابد بنابراین اگر در این دوران کودکان به ورزش یا حرکت هنری روی آورندموفق می گردنددر این دوران کودکان خود را به تدریج از پدر و مادر جدا می سازندو به دنبال پذیرش دیگران مانند همسالان  و معلمین و افراد بزرگسال دیگر هستند  

   مشکل تغذیه کودک در این دوران حل شده است در این سنین کودکان از خوردن غذا لذت می برندولی از آنجا که رشد آنها آهسته است ونیاز آنها به مواد غذایی نیز کمتر می باشد کودکان در این سنین تحت تاثیر عادات غذایی خود هستندتلویزیون وتبلیغات آن عامل مهمی برای انتخاب غذا آنها می باشد

   در این دوران کودکان به ورزش علاقه مند می گردندو در ورزشهای مسابقه ای شرکت می کنندبنابراین از نطر تغذیه باید به وسیله پدر ومادرومتخصصین تغذیه راهنمایی شوند و غذای کافی و سالم بخورندتا هنگام تمرین ها ومسابقات دچار کمبود غذایی نگردند                                                                           

نیازهای غذایی کودکان در سنین 6 تا 12 سالگی 

     نیازهای بدن کودکان به انرژی دراین سنین ,به طور متوسط حدود2800 کالری در 24 ساعت یعنی شبیه افراد بالغ می باشد به طوری که در سنین 7 تا 8 سالگی کمی کمتر و در سنین 9 تا 10 سالگی کمی بیشتر از افراد بالغ نیاز به کالری دارند هرچه سن کودکان بیشتر می شودنیاز آنها به مواد غذایی افزایش می یابداز طرفی نیاز دختران به کالری کمتر از پسران است

 چربی

دراین سنین چربی غذای کودکان بایدحدود 30 درصدتمام کالری مورد نیاز بدن آنها را تشکیل و حداکثر 10 درصد آن چربی اشباع شدهمانند چربی گوشت ها کره و روغنهای جامد و بقیه از چربی اشباع نشده مانند روغنهای گیاهی مایع مثل روغن زیتون  وآفتاب گردان وکنجد وذرت باشد

     کودکان در این سنین دوست دارندغذای شیرین وچرب بخورندمخصوصا اگر در آنها مغزها یا آجیل بکار رفته باشدمانند شکلات  وشیرینی وبستنی و غیره این نوع غذاهای چرب و شیرین گرچه خوشمزه ومطبوع کودکان است ولی جایگزین غذای اصلی کودک می شود و باعث افزایش وزن و چاقی او می گردد

      مادر برای تهیه غذای خانواده ,باید از روغنهای خوب و مناسب  که در حرارت اطاق مایع هستند استفاده نمایدو از روغن هایی که جامد هستند مانند چربی گوشت ها  وخامه وکره و روغنهای جامد کمتر استفاده کند  

  چربی گوشت ماهی مناسب و خوب است ولی پوست مرغ وماهی دارای چربی نامناسب است حدود 60 درصد از چربی موجود در شیر و لبنیات از نوع نامناسب است جگر وقلوه وکله پاچه دارای مقادیر زیادی کلسترول هستندکه خوردن آنها باعث افزایش کلسترول خون کودک می گردد

      بنابراین برای تهیه غذای کودکان باید  

   1از گوشت مرغ وماهی بدون پوست استفاده کرد           

  2غذا را به شکل آب پز یا کبابی تهیه کرد و کمتر با روغن سرخ کرد

  3اگر غذا سرخ می شود,از مقدار کمی روغن,آن هم روغن مایع و حرارت کمی استفاده کنید 

 4به جای شیر و لبنیات معمولی از انواع کم چرب آن استفاده کنید       

 

پروتئینی

کودکان در سنین 6تا12سالگی به مواد پروتئینی نیاز دارند که شامل پروتئین های حیوانی(گوشت وتخم مرغ وشیرولبنیات)  وپروتئین های گیاهی(غلات وحبوبات وآجیل ها وسبزی های برگ دارسبز)هردو باشد به طوری که در مجموع حدود 15 درصدکالری مورد نیاز بدن کودک از مواد پروتئینی تامین شود 

 میوه ها وسبزی ها

در این سنین باید میوه ها و سبزی هادر غذای کودکان گنجانده شوداز این طریق کودک هم به ویتامین های موجود در سبزیجات و میوه جات دسترسی پیدامی کند و هم به علت وجود فیبر در آنها دچار یبوست نمی شوند 

      

کلسیم
درسنین 6تا12 سالگی کودکان جهش رشدی دارند بنابراین باید مقدار کافی کلسیم در رژیم غذایی آنها وجود داشته باشد منبع اصلی کلسیم شیر و لبنیات است که باید در رژیم غذایی کودک گنجانده شودتا نیاز بدن مخصوصا کلسیم مورد نیاز استخوانها تامین گردد

  در این سالها خوردن غذای میان وعده ای بسیار مهم است زیرا مصرف تنها سه نوبت غذا(صبح وظهر وشب)برای کودک در حال رشد وفعالیت جسمی و مغزی است کافی نیست و همان طور که ذکر شدبدن او نیاز به همه مواد غذایی مخصوصا گلوکز در تمام شبانه روز  دارد که باید در جریان خون کودک وجود داشته باشدبنابراین غذای میان وعده ای سالم و کافی باید در اختیار کودکان دبستانی قرارداده شودتا آنها بتواننددر فاصله وعده های غذایی اصلی از میان وعده ها هم استفاده کنند کودکان در این سنین به خوردن غذای بیرون از خانه دکه ورستورانها وغذاهایی مانند ساندویچ وهمبرگروپیتزا...تمایل دارند این نوع غذاها ممکن است از نظر ترکیب و روش پخت سالم وبهداشتی نباشد بنابراین پدر ومادر باید سعی کنندغذاهای مطبوع و دلخواه کودک را در منزل تهیه نمایندو در اختیار او قرار دهند و سعی کنند غذا خوردن بیرون از خانه را به یکی دوبار در هفته محدود کنند                                                          

آهن

  کودکان و نوجوانان مخصوصا زمانی که به مدرسه می روند نیاز بیشتری به ملح آهن دارند و روزانه باید مقدار12 میلی گرم آهن به بدن آنها برسد گرچه کودکان دختر در این سنین رشد سریع ندارند ولی چون امکان شروع قاعدگی در آنها وجود دارد از این طریق مقداری آهن از دست می دهندو ممکن است دچار کم خونی گردند اگر کودک در سنین مدرسه مواد غذایی آهن دارمانند گوشت قرمز  وجگر گوسفند و غذاهای دریایی وتخم مرغ وسبزیجات برگ سبزتیره مانند اسفناج  وحبوبات مخصوصا عدس ولوبیا مصرف نکند دچار کمبود آهن می شودعلائم کمبود آهن دراین سنین یا سنین کمتر شامل:خوردن یخ  ومهرنماز  وخاک کاه گل  بی اشتهایی  وخستگی وبی حوصلگی واختلال روانی و حرکتی واختلال در یاد گیری و افت تحصیلی می باشد تحقیقات در مورد کودکان مدرسه ای که دچار کم خونی بوده اند نشان داده است که یادگیری ونمرات علمی کودکان در سنین 6 تا 16 سالگی که دچار کمبود آهن بودندکمتر از نمرات استاندارد سن آنها بوده است بنابراین برای یادگیری و انجام فعالیتهای علمی کودکان در سنین مدرسه باید موادغذایی کافی و کامل مخصوصا از نظر مقدار آهن به بدن آنها برسد اگر کودک مواد غذایی آهن دار مصرف نکند و دچار کمبود آهن شودوعلائم آن را داشته باشد باید ملح به صورت دارو به اوداده شود از طرف دیگر وجود ویتامین سی  به جذب آهن از روده ها کمک می کند بنابراین کودکان در سنین 6 تا 12 سالگی باید مواد غذایی آهن دار  مصرف کنندو توام با آن مواد غذایی که دارای ویتامین سی می باشند مانند میوه جات و سبزی جات مصرف نمایند

اهمیت خوردن صبحانه و ارتباط با یادگیری کودک در مدرسه

        تحقیقات زیادی در مورد ارزش خوردن صبحانه در کودکان دبستانی در کشورهای مختلف انجام گرفته است ونشان داده که کودکانی که صبحانه نخورده به مدرسه می روند در آزمایشهای یادگیری زیاد تر اشتباه می کنند تفاوت ها را کمتر تشخیص می دهندوقدرت حفظ کردن آنها کمتر است همچنین کودکانی که دچار مشکل غذایی و کوتاهی قد باشند وصبحانه نخورده به مدرسه می روند

مشکلات یادگیری بیشتری دارند.این تحقیقات نشان داده است عملکرد مغز نسبت به کمبود ماده غذایی مورد نیاز مغز  بسیار حساس است اصولا مغز کودکان نسبت به نخوردن غذا حساس تر از افراد بالغ می شود تحقیقی که در مورد درک                                                                                                                                               

کودکان دبستانی انجام گرفته نشان داده که زمان خوردن صبحانه هم مهم است آنهایی که صبحانه خود را 30 دقیقه قبل از آزمایشهای هوشی خورده بودند نسبت به کودکانی که 2 ساعت قبل از امتحان خورده بودند نمره بیشتری بدست آوردند این تفاوت مربوط به گلوکز خون  مغز می باشد در این سنین خوردن صبحانه بسیار مهم است زیرا کودک در حال رشد جسمی وفعالیت بدنی ومغزی است وبرای  یادگیری به مدرسه می رود بنابراین باید همه موادغذایی  مخصوصا گلوکز کافی در اختیار سلولهای مغز او قرار گیرد سلولهای مغز فقط می تواند از گلوکز که ماده غذایی است استفاده کند تا در سلولها بسوزد و ایجادانرژی کند  اگر کودک دیر از خواب بیدار شود و باعجله بخواهد کارهای خود را انجام دهد بنابراین خوردن صبحانه به فراموشی سپرده می شود یا این که یکی دو تکه غذا می خوردوبه مدرسه میرود  ولی مغز او براد یادگیری آماده نیست پدر و مادر باید کودک را مقداری زودتر از موعد مقرر برای رفتن به مدرسه بیدار کنندتا کودک با فرصت کافی کارهایش را انجام دهد وبا آرامی وبدون  عجله صبحانه ای را که مطابق میل او تهیه شده  بخورد و به مدرسه برود مادرانی که شاغل هستند و باید صبح به محل کار خود بروند معمولا  فرصتی برای تهیه صبحانه نخواهند داشت چنین مادرانی بایدصبحانه کودک را شب قبل تهیه نماید

آموزش دادن کودکان دبستانی درباره غذا و غذا خوردن

  سن 6تا 12 زمان یادگرفتن است وآموزش کودکان در این سنین باعث می شودکه کودک هم یاد بگیردوهم اعتقاد پیدا کند.همچنان که کودکان رشد می کنند پدر ومادر باید با تذکر زبانی وبا مثال هایی عملی  کودکان رانسبت به غذاهای سالم وغذا خوردن صحیح آگاه کنند از طرفی بهترین محل برای آموزش دادن,منزل است آموزش باید به صورت عادی وروزمره ودر مورد غذاهایی که مادر تهیه میکندانجام گیرد  تا کودک نسبت به نوع غذا  رنگ  وبو وطعم وروش تهیه آن اطلاعاتی به دست آورد و در مورد غذا خوردن رفتار صحیح داشته باشد

     در مدارس متاسفانه آموزش تغذیه و برنامه آموزشی وجود ندارد بعضی از آموزگاران ممکن است به طور اتفاقی در باره اصول تغذیه با کودکان صحبت کنند و به آنها اطلاعاتی بدهند ولی همه معلمین چنین نخواهند کرد آموزش دادن در هنگام بازی نوعی آموزش تغذیه در کودکان مدرسه ای است که درباره انواع غذاها تهیه آنها و اصول خوردن به کودکان فرصتی می دهندتا عملا مسائل را درک کنندو دانش آنها در مورد غذا افزایش یابدکه البته نتیجه آن نیز بسیار مثبت است اگر والدین خود نیز فرصتی بدست بیاورندوآموزش ببینندکه بعدا بتواننددر منزل این آموزش ها رابدهند بسیار مفید خواهد بود 

اگر مدرسه کودک تا بعد از ظهر ادامه یابدمعمولا کودک باید ناهار خود راببرد یاممکن است در مدرسه ناهار داده شود.در هر دوصورت غذای کودکان در این سنین باید کم چربی و از سبزیجات ومیوه جات باشد کودکانی که ناهار خود را از خانه می برند باید غذای آنها از نظر موادغذایی متعادل باشد,یعنی شامل ساندویچی باشد که نان ان از آرد کامل گندم تهیه شده باشدهمچنین دارای پروتئین و میوه تازه  وسبزی و یک دسر ساده باشدغذای مذبور باید شب قبل تهیه و در یخچال نگه داری شودو صبح در ظرف غذای کودک نگه داری شود

غذاهای مورد علاقه کودکان و نوجوانان برای صبحانه ,ناهار ,شام و میان وعده های غذایی

هر کودکی از نظر علاقه به نوع غذابا کودک دیگر فرق داردهر کودکی می خواهدغذای اصلی یا میان وعده های غذایی را که خود دوست دارد برای او تهیه نمایند و در اختیارش قرار دهند بیشتر کودکان غذایی را که در جدول شماره14 ذکر شده است را ترجیح می دهند دراین قسمت برخی غذاها ومیان وعده های غذایی راکه کودکان بیشتر دوست دارندجهت آگاهی مادران وپدران شرح داده می شود

اشتراک گذاری این مطلب در شبکه های اجتماعی:

مطالب مرتبط:

نظرات کاربران

ارسال نظر

کاربر گرامی:
برای ارسال نظر می بایست در سایت عضو باشید. ورود / عضویت